آموزش جرمگیری و رسوبزدایی اسپرسوساز و کتری برقی (مرحلهبهمرحله)
در بیشتر شهرهای ایران آب «سخت» است؛ یعنی کلسیم و منیزیم زیادی دارد. هر بار که آب در بویلر اسپرسوساز یا روی المنت کتری داغ میشود، بخشی از این املاح بهصورت لایهٔ سفید آهکی تهنشین میشود. این لایه عایق حرارت است: دستگاه دیرتر گرم میشود، برق بیشتری میکشد، فشار بخار میافتد و در نهایت المنت یا پمپ میسوزد. جرمگیری منظم ارزانترین بیمهٔ عمر دستگاه است.
نشانههایی که میگوید وقت رسوبزدایی رسیده
- زمان عصارهگیری اسپرسو طولانیتر شده یا فشار خروجی کم است.
- بخار نازل ضعیف است یا آب همراه بخار میآید.
- پمپ صدای تیز یا «تقتق» میدهد.
- قهوه یا چای طعم فلزی/گچی گرفته.
- کف کتری سفید و زبر شده و در آب تکههای سفید شناور است.
- کتری دیرتر میجوشد یا زودتر از جوش خاموش میشود (ترموستات از رسوب گول میخورد).
چه محلولی؟
| ماده | نسبت | مزیت | عیب |
|---|---|---|---|
| اسید سیتریک (جوهر لیمو) | ۲ قاشق غذاخوری در ۱ لیتر آب ولرم | بیبو، ارزان، مؤثر، مناسب استیل و آلومینیوم | — |
| سرکهٔ سفید ۵٪ | یک به یک با آب | در دسترس | بو، نیاز به آبکشی زیاد |
| جرمگیر آمادهٔ قهوهساز | طبق بسته | بهینه برای بویلر | گرانتر |
از وایتکس، جوهر نمک و جرمگیر سرویس بهداشتی هرگز استفاده نکنید؛ استیل و واشرها را خراب میکنند و باقیماندهشان خوراکی نیست.
جرمگیری اسپرسوساز (RD-LE6400 و مدلهای مشابه)
- آمادهسازی: دستگاه را خاموش و خنک کنید. پرتافیلتر را بردارید و سبد را جدا بشویید. مخزن را خالی و آبکشی کنید.
- محلول: یک لیتر محلول اسید سیتریک را در مخزن بریزید و مخزن را جا بزنید.
- عبور از مسیر قهوه: دستگاه را روشن کنید تا گرم شود. یک ظرف زیر گروپ بگذارید و دکمهٔ قهوه را بزنید تا حدود ۱۵۰ میلیلیتر محلول عبور کند. ۵ دقیقه صبر کنید و تکرار کنید تا نصف مخزن مصرف شود.
- عبور از نازل بخار: نازل را در پارچ بگذارید و کلید بخار/آب داغ را باز کنید تا ۱۰۰ میلیلیتر محلول خارج شود. ۵ دقیقه صبر کنید و تکرار کنید.
- استراحت: با باقیماندهٔ محلول در سیستم، ۱۵ تا ۲۰ دقیقه دستگاه را روشن اما بیکار بگذارید تا اسید آهک را حل کند.
- آبکشی: مخزن را خالی، بشویید و با آب تمیز پر کنید. دو مخزن کامل را از گروپ و نازل عبور دهید. اولین شات قهوه را دور بریزید.
- پایان: واشر گروپ را با پارچهٔ نمدار پاک کنید، سبد را جا بزنید.
جرمگیری کتری برقی (RD-LK1309 و RD-4010K)
- کتری را تا نصف با محلول (اسید سیتریک یا آب و سرکه) پر کنید.
- بجوشانید و ۲۰ دقیقه بگذارید بماند. برای رسوب سنگین، یک شب.
- محلول را دور بریزید؛ با اسفنج نرم کف را بکشید — رسوب باید مثل گچ نرم جدا شود. از سیم ظرفشویی روی المنت استفاده نکنید.
- فیلتر جداشدنی دهانه را زیر شیر با برس بشویید.
- دو بار با آب تمیز بجوشانید و دور بریزید.
هر چند وقت یکبار؟
| دستگاه | آب شهری | آب تصفیهشده |
|---|---|---|
| اسپرسوساز (روزی ۲–۴ فنجان) | هر ۴–۶ هفته | هر ۳ ماه |
| کتری برقی (روزانه) | هر ۳–۴ هفته | هر ۲ ماه |
پیشگیری
- از آب تصفیهشده یا فیلترشده استفاده کنید؛ سرعت رسوب چند برابر کمتر میشود.
- آب را در کتری یا مخزن نگذارید بماند؛ هر روز تازه کنید.
- بعد از هر استفاده، نازل بخار را ۲ ثانیه خالی باز کنید تا شیر و آب داخلش خارج شود.
- کتری را فقط بهاندازهٔ نیاز پر کنید؛ آب کمتر یعنی رسوب کمتر.
جمعبندی
بیست دقیقه در ماه با اسید سیتریک، اسپرسوساز و کتری را از رایجترین علت خرابی نجات میدهد و طعم قهوه و چای را حفظ میکند. اگر بعد از جرمگیری هنوز فشار کم است، راهنمای عیبیابی اسپرسوساز را ببینید یا از صفحهٔ گارانتی درخواست بررسی بدهید.
سؤالات متداول
سرکه برای اسپرسوساز ضرر ندارد؟
سرکهٔ سفید ۵٪ رقیقشده (یک به یک با آب) برای بویلرهای استیل و آلومینیوم بیخطر است، اما بوی آن سمج است و به ۳–۴ دور آبکشی نیاز دارد. اسید سیتریک (۲ قاشق در یک لیتر) بیبو و مؤثرتر است و توصیهٔ رادوکو است.
هر چند وقت یکبار؟
اسپرسوساز: با آب شهری هر ۴ تا ۸ هفته، با آب تصفیهشده هر ۳ ماه. کتری برقی: ماهی یک بار یا هر وقت کف آن سفید شد.
جوششیرین رسوب را میبرد؟
خیر. جوششیرین قلیایی است و آهک را حل نمیکند؛ فقط برای پاک کردن چربی و بو مناسب است. رسوب به اسید (سیتریک، سرکه، جرمگیر) نیاز دارد.
بعد از جرمگیری قهوه طعم عجیبی دارد.
آبکشی کافی نبوده. دو مخزن کامل آب تمیز از گروپ و نازل بخار عبور دهید و اولین شات را دور بریزید.